|
دکتر
فرزاد عباس پور
پوکی
استخوان،یا استخوان متخلخل، بیماری ای است که با کم شدن توده ی استخوان و نابودی ساختمان بافت استخوان توصیف می شود که منجر به شکنندگی استخوان و افزایش خطر شکستگی هیپ( لگن)، ستون فقرات و مچ دست می شود. مردان نیز همانند زنان تحت تاثیر پوکی استخوان قرار می گیرند؛بیماری ای که می تواند پیشگیری و درمان شود.
آمار
و
ارقام
پوکی
استخوان یک تهدید بزرگ بهداشت عمومی برای 44 میلیون آمریکایی است که 68 درصد آنها زنان هستند.
• امروزه در ایالات متحده، 10 میلیون نفر در حال حاضر پوکی استخوان دارند و 34 میلیون دیگر مبتلابه کاهش توده ی استخوان می باشند، که آنها را در معرض افزایش خطر ابتلا به این بیماری قرار می دهد.
• یک نفر از هر دو زن و یک نفر از هر چهار مرد 50 ساله و مسن تر شکستگی ناشی از پوکی استخوان در طول عمرشان خواهند داشت.
• بیش از دو میلیون نفر از مردان آمریکایی از پوکی استخوان رنج می برند و بیش از میلیونها نفر در معرض خطر هستند. هر سال،80هزار مرد دچار یک شکستگی در لگن می شوند و یک سوم از این مردان در سال می میرند.
• پوکی استخوان در هر سنی می تواند موجب آسیب گردد.
• پوکی استخوان مسئول بیش از 1.5 میلیون از شکستگی های سالانه است، که شامل تقریباً 300هزار شکستگی لگن،700هزارشکستگی مهره، 250هزار شکستگی مچ دست
وبیشتر
از 300هزار شکستگی در جاهای دیگر است.
بر
اساس آمار بیمارستانها و خانه های سالمندان، هزینه های ملی مستقیم برای پوکی استخوان و شکستگی های ناشی از آن جمعاً 14 میلیارد دلار تخمین زده شده است.
استخوان
چیست؟
استخوان
بافت زنده و در حال رشد است وعمدتاً از کلاژن؛ پروتئینی که یک چهارچوب نرم را فراهم می کند و فسفات کلسیم، یک ماده ی معدنی که استحکام و سختی را به چهارچوب اضافه می کند، تشکیل شده است.این ترکیب کلاژن و کلسیم ،باعث انعطاف پذیری و استحکام استخوان می شود که در جای خود به استخوان کمک می کند تا در مقابل فشار مقاومت کند.
بیش
از 99 درصد از کلسیم بدن در استخوانها و دندانها است. 1 درصد باقیمانده در خون یافت می شود. در طول زندگی شخص، استخوان قدیمی برداشته می شود( باز جذب) و استخوان جدید به اسکلت اضافه می شود( شکل گیری). در طول دوران کودکی و سالهای نوجوانی، اضافه شدن استخوان جدید، سریع تر از برداشتن استخوان قدیمی است. در نتیجه، استخوانها بزرگ تر، حجیم تر و متراکم تر می شوند. تشکیل استخوان تا حوالی 30 سالگی بر بازجذب سبقت می گیرد تا به حداکثر توده ی استخوان( ماکزیمم تراکم و قدرت استخوان) برسد. بعد از این زمان، به آرامی باز جذب استخوان بر شکل گیری آن غلبه می کند.
برای
زنان، سریع ترین کاهش نسج استخوان در چند سال اول یائسگی است و بعد از آن در طول سالهای پس از یائسگی ادامه می یابد. پوکی استخوان عمدتاً زنان را تحت تاثیر قرار می دهد، اما همچنین ممکن است مردان را مبتلا کند. پوکی استخوان زمانی وسعت پیدا می کند که باز جذب خیلی سریع اتفاق بیفتدیا زمانی که جایگزینی بسیارآهسته رخ دهد.پوکی استخوان احتمالا بیشتر پیشرفت می کند، اگر در طول سال های سازندگی استخوان به میزان مطلوب؟؟؟؟ پیک توده ی استخوان نرسید.
ریسک
فاکتور
ها
ریسک
فاکتورهای خاصی با پوکی استخوان مرتبط می باشند و در هر فرد احتمال پیشرفت بیماری را زیاد می کنند. بسیاری از افراد مبتلا به پوکی استخوان چندین ریسک فاکتور دارند،
اما
سایر عواملی که سبب پیشرفت بیماری می شوند، ریسک فاکتورهای ناشناخته ای هستند. برخی از ریسک فاکتورها را نمی توان تغییر داد، اما شما می توانید بقیه را تغییر دهید.
ریسک
فاکتورهایی
که
شما
نمی
توانید
تغییر
دهید:
• جنس. شانس
پیشرفت پوکی استخوان در زنان بیشتر است. زنان بافت استخوان کمتری دارند و به علت تغییراتی که در یائسگی اتفاق می افتد سریع تر از مردان، استخوان را از دست می دهند.
• سن. هر
چه مسن تر شوید خطر پوکی استخوان بیشتر است. استخوان های شما تحت اثر افزایش سن نازک تر و ضعیف تر می شوند.
• سایز
بدن.
استخوانهای
کوچک و ظریف زنان بیشتر در معرض خطر هستند.
• نژاد. زنان
سفید پوست و آسیایی در معرض خطر بیشتری هستند. زنان سیاه پوست و اسپانیایی تبارها در معرض خطر کمتر ی هستند اما در هر حال در معرض خطر هستند.
• سابقه
ی
فامیلی. خطر
شکستگی ممکن است گاهی ناشی از وراثت باشد. افرادی که والدینشان سابق ای از شکستگی دارند به نظر می آید توده ی استخوان کمتری دارند و ممکن است در معرض خطر برای شکستگی باشند.
ریسک
فاکتورهایی
که
شما
می
توانید
تغییر
دهید:
• هورمون
های
جنسی. فقدان
غیر طبیعی عادت ماهیانه(آمنوره)، پایین بودن سطح استروژن( یائسگی) و پایین بودن سطح تستوسترون در مردان می تواند پوکی استخوان به همراه بیاورد.
• بی اشتهایی عصبی(Anorexia nervosa) به صورت یک ترس بی معنی از اضافه وزن تعریف می شود، این اختلال در خوردن، خطر پوکی استخوان را افزایش می دهد.
• مصرف
کلسیم
و
ویتامینD. یک
رژیم غذایی با مقادیر پایین کلسیم و ویتامینD در
زندگی می تواند شما را بیشتر مستعد از دست دادن نسج استخوان کند.
• مصرف
دارو. استفاده
طولانی مدت از گلوکوکور تیکوئید ها و برخی از داروهای ضد تشنج می تواند منجر به از دست دادن تراکم استخوان و شکستگی شود.
• شیوه
ی
زندگی. یک
سبک زندگی غیر فعال یا استراحت طولانی مدت موجب ضعیف شدن استخوان ها می گردد.
• سیگار
کشیدن. سیگار
کشیدن برای استخوان ها همانند قلب و ریه مضر می باشد.
• مصرف
الکل.
مصرف
بیش از حد الکل، خطر از دست دادن استخوان و شکستگی را افزایش می دهد.
پیشگیری
برای
رسیدن به میزان مطلوب حداکثرنسج استخوان و ادامه یافتن ساخت بافت استخوان جدید در سن شما، باید چندین فاکتور را مد نظر قرار داد.
کلسیم:
یک
منبع ناکافی از کلسیم در طول عمر در توسعه ی پوکی استخوان نقش دارد. بسیاری از تحقیقات منتشر شده نشـــــان می دهد که مصرف کم کلسیم همراه با کاهش توده ی استخوان، به صورت از دست دادن استخوان و افزایش میزان شکستگی ظاهر می شود. بررسی های تغذیه ملی نشان می دهد که بسیاری از مردم کمتر از نصف مقدار کلسیم پیشنهادی را برای ساختن و حفظ سلامتی استخوان ها استفاده می کنند. منابع غذایی کلسیم شامل محصولات لبنی کم چرب، مثل شیر، ماست، پنیر و بستنی؛ سبزی تیره، سبزی های برگدار، مثل کلم بروکلی، سبزیbokchoy, collard و
اسفناج،ماهی ساردین و قزل آلا با استخوان، tofuوبادام می باشند. سایر غذاهای غنی از کلسیم عبارتند از؛ آب پرتقال، حبوبات و نان. بسته به اینکه روزانه چه مقدار کلسیم از طریق غذا دریافت می کنید، ممکن است به دریافت یک مکمل کلسیم نیاز داشته باشید.
نیاز
به کلسیم در طول زندگی شخص تغییر می کند. بیشترین نیاز بدن به کلسیم در طول دوران کودکی و نوجوانی است، زمانی که اسکلت بدن به سرعت در حال رشد است و همچنین در طول حاملگی و شیردهی نیاز به کلسیم افزایش می یابد. زنان یائسه و مردان مسن نیز نیاز به مصرف کلسیم بیشتری دارند. همچنین با افزایش سن، کارآیی بدن شما برای جذب کلسیم و مواد غذایی دیگر کمتر می شود. افراد مسن به احتمال زیاد، مشکلات پزشکی مزمن بیشتری دارند و از داروهایی که جذب کلسیم را مختل می کند، استفاده می کنند.
ویتامینD: نقش
مهمی در جذب کلسیم و سلامت استخوانها دارد و در طول قرار گیری در معرض آفتاب در پوست ساخته می شود. منابع غذایی ویتامینD شامل
زرده ی تخم مرغ، ماهی آب شور و جگر است. بسیاری از مردم بطور طبیعی با گرفتن روزانه حدود15 دقیقه نور آفتاب به اندازه ی کافی ویتامینD مصرف
می کنند.مطالعات نشان می دهد که تولید ویتامینD در
سالمندان وافرادی که در خانه هستند و عموماً در طول زمستان کاهش می یابد. آنها ممکن است به مکمل های ویتامینD نیاز
پیدا کنند تا به میزان مصرف پیشنهادی روزانه 400 تا 600 IU( واحد بین المللی) دست یابند.
ورزش: همانند
عضله، استخوان بافت زنده ای است که با ورزش
قوی
تر می شود.ورزش وزنه برداری بهترین ورزش برای استخوان های شماست. چون شما را مجبور می کند تا بر خلاف جاذبه کار کنید. سایر ورزش ها عبارتند از پیاده روی، کوهنوردی، بالا رفتن از پله ها، بدنسازی، تنیس و حرکات موزون.
سیگار
کشیدن: سیگار
کشیدن برای استخوان ها همانند قلب و ریه ها مضر است. زنانی که سیگار می کشند در مقایسه با غیر سیگاری ها سطح پایین تری از استروژن دارند و آنها اغلب زودتر یائسه می شوند. همچنین سیگاری ها ممکن است کلسیم کمتری از رژیم غذایی را جذب کنند.
الکل:
مصرف
منظم 2 تا 3 اونس در روزاز الکل ممکن است به اسکلت بدن آسیب بزند، حتی در زنان و مردان جوان. آنهایی که مقدار زیادتری می خورند بیشتر مستعد از دست دادن استخوان و شکستگی هستند؛هم به علت سوء تغذیه و هم افزایش خطر زمین خوردن.
داروهایی
که
سبب
از
دست
دادن
نسج
استخوان
می
شوند: استفاده
ی طولانی مدت از گلوکوکورتیکوئیدها( دارویی که برای طیف وسیعی از بیماریها شامل آرتریت، آسم، بیماری کرون، لوپوس و دیگر بیماریهای ریوی، کلیوی و کبدی تجویز می شود) می تواند منجر به از دست دادن استخوان و شکستگی شود. کاهش نسج استخوانی همچنین می تواند
ناشی
از درمان طولانی مدت به داروهای ضد تشنج خاصی باشد. مثل فنی توئین(dilantin) و بار بیتورات ها؛ داروهای هورمون آزاد کننده ی گنادوتروپین( GnRh) که برای درمان اندومتریوز استفاده می شوند؛ استفاده ی بیش از حد از آنتی اسید های حاوی آلومینیم؛ درمان سرطان های خاص و افزایش بیش از حد هورمون تیروئید. مشاوره با پزشکان برای استفاده از این داروها مهم است و بدون مشورت با آنان مصرف داروها را متوقف نکنید یا دوز داروها را تغییر ندهید.
داروهای
پیشگیری
کننده
داروهای
گوناگونی برای پیشگیری و درمان پوکی استخوان در دسترس اند. به قسمت” داروهای درمانی”درشماره بعد مراجعه کنید.
علایم
پوکی استخوان اغلب
بیماری خاموش نامیده می شود. چون از دست دادن استخوان بدون نشانه اتفاق می افتد. مردم ممکن است ندانند که به پوکی
استخوان مبتلا باشند تا زمانیکه استخوان هایشان به حدی ضعیف شود که یک دررفتگی
ناگهانی، ضربه محکم یا زمین خوردن سبب شکستگی لگن یا فروپاشی مهره ها شود.
فروپاشی مهره ها ممکن
است در ابتدا به صورت درد شدید پشت، کوتاهی قد یا تغییر شکل ستون فقرات مثل کیفوز(
وضعیت خمیدگی خیلی شدید) احساس و یا دیده شود.
تشخیص
به دنبال یک ارزیابی
پزشکی جامع، پزشک شما ممکن است توصیه کند که نسج استخوانی تان را اندازه گیری کند.
آزمایش تراکم مواد معدنی استخوان( BMD) بهترین تست برای تعیین سلامت استخوان
های شما است. تستBMD
می تواند پوکی استخوان را تشخیص دهد و همچنین ریسک ابتلا به شکستگی را تعیین می
کند و پاسخ به درمان پوکی استخوان را می سنجد. شناخته شده ترینBMD، یک دانسیتومتر با انرژِی دوگانه ی
اشعه ی ایکس DXA
است. DXAیک تست بدون درد است شبیه گرفتن یک اشعه ی ایکس، اما با
قرار گرفتن در معرض تابش بسیار کمتر. DXA
می توند تراکم استخوان لگن و ستون فقرات را اندازه گیری کند. تستBMD می تواند:
·
کاهش تراکم استخوان را قبل از شکستگی پیدا کند.
·
تشخیص پوکی استخوان را تایید کند اگر شما پیش از این، یک
شکستگی یا بیشتر داشته اید.
·
احتمال شکستگی را در آینده پیش گویی کند.
·
سرعت از دست دادن استخوان را تعیین کند و اثرات درمان را
پیگیری کند، در صورتی که تست در فاصله ی یکسال یا بیشتر انجام شود.
درمان
یک برنامه ی جامع پوکی
استخوان شامل توجه به تغذیه ی مناسب، ورزش و رعایت مسایل ایمنی برای جلوگیری از
زمین خوردن است که ممکن است نتیجه اش شکستگی باشد. به علاوه پزشک شما ممکن است
داروهایی برای کند کردن یا متوقف کردن از دست دادن نسج استخوان، افزایش تراکم آن و
کاهش خطر شکستگی تجویز کند.
تغذیه
غذاهایی که می خوریم
حاوی انواع گوناگونی از ویتامینها، مواد معدنی و دیگر مواد غذایی مهم است که به
نگهداشتن سلامتی بدن کمک می کند. همه ی این مواد غذایی برای متناسب و متعادل کردن
مورد نیاز هستند. بخصوص کلسیم و ویتامین_ D که برای قوی شدن استخوان ها، قلب، عضلات و عملکرد درست اعصاب مورد
نیازند.( قسمت" پیشگیری" را برای مقادیر پیشنهاد شده ی کلسیم نگاه
کنید.)
Recmmended Calcium
Intakes
Age mg/day
Birth to months 210
6months to 1 tear 270
1to 3years 500
4 to 8 years
800
9 to
13 years 1,300
14 to 18 years 1,300
19 to 30 years 1,000
31 to 50 years 1,000
51 to 70 years 1,200
70 years and older 1,200
Pregnant or
Iactaing
14 to 18 years 1,300
19 to 50 years 1,000
(Source: National
Academy of Sciences, 1997)
ورزش
ورزش از اجزای مهم
برنامه ی پیشگیری و درمان پوکی استخوان است. ورزش نه تنها سلامتی استخوان را بهبود
می بخشد، بلکه قدرت عضلات، هماهنگی و تعادل را افزایش می دهد و روی هم رفته منجر
به بهبود سلامت می شود. اگر چه ورزش برای هر شخص مبتلا به پوکی استخوان خوب است
اما نباید آن را ناگهانی انجام دهید یا بیش از حد به استخوان هایتان فشار بیاورید.
به عنوان یک کمک اضافی علیه شکستگی ها، پزشک شما می تواند ورزشهای خاصی را برای
تقویت کردن و حمایت از ستون فقرات به شما توصیه کند.
داروهای درمانی
داروهای مختلفی برای
پیشگیری و درمان پوکی استخوان در دسترس اند:
·
Bisphosphonates.آلندرونات(Fosamax)، ریزدرونات( Actonel) و ایبان درونات(Boniva) از دسته داروهایی هستند که Bisphosphonate نامیده می شوند. این داروها هم برای
پیشگیری و هم درمان پوکی استخوان بعد از یائسگی مورد قبول واقع شده اند. آلندرونات
همچنین برای درمان از دست دادن استخوان که ناشی از داروهای گلوکوکورتیکوئید مثل
پردنیزون یا کورتیزون است و برای درمان پوکی استخوان در مردان تایید شده است.
ریزدرونات برای پیشگیری و درمان پوکی استخوان القا شده از گلوکوکورتیکوئید و درمان
پوکی استخوان در مردان تصویب شده است. بیس فسفونات های دیگر، اسید زولدرونیک(Reclast).
برای درمان پوکی استخوان پس از یائسگی، افزایش توده ی استخوان در مردان مبتلا به
پوکی استخوان، برای پیشگیری از شکستگی در بیمارانی که اخیراً یک شکستگی لگن داشتند
و برای جلوگیری و درمان پوکی استخوان ناشی از گلوکوکورتیکوئید در مردان وزنان مورد
قبول واقع شده است.
·
عوارض جانبی Bisphosphonate های خوراکی شامل مشکلات معده و روده
مثل سختی در بلع، التهاب مری و زخم معده است.
عوارض جانبی Bisphosphonateهای
داخل وریدی شامل علایم مشابه آنفلوآنزا، تب، درد عضلات یا مفاصل و سردرد است. این
عوارض جانبی می تواند در مدت کوتاهی پس از تزریق رخ دهد و به طور کلی در 2 تا 3
روز از بین می رود.
همچنین گزارشات نادری از پوکی استخوان فک و اختلالات بینایی
در افرادی که Bisphosphonate
های خوراکی و داخل وریدی می گیرند وجود دارد.
برخی از بیس فسفونات ها یا مکمل کلسیم و ویتامین D به بازار عرضه شده اند. این مواد
غذایی برای همه افراد مهم است و باید از آنها به مقدار کافی در رژیم غذایی شان
داشته باشند.
·
(Evista) Raloxifene. Raloxifene
برای پیشگیری و درمان پوکی استخوان پس از یائسگی تایید شده است و از دسته داروهایی
است که آگونیست/ آنتاگونیست استروژن نامیده می شود و معمولاً به عنوان مدولاتورهای
انتخابی گیرنده ی استروژن است ( SERMs) . اگر چه عوارض جانبی با رالوکسی فن
معمول نیست. گزارشات شامل گرگرفتگی و لخته ی خون در وریدهاست که این موارد همراه
با درمان با استروژن نیز دیده می شوند.
·
Calcitonin. کلسی تونین(Miacalain,
Fortical) هورمونی است که به طور طبیعی در تنظیم متابولیسم کلسیم و استخوان
شرکت دارد. این دارو برای درمان پوکی استخوان در زنانی که حداقل 5 سال از یائسگی
شان گذشته است تایید شده است. اگر چه ارگانها و سیستم های دیگر را در بدن تحت
تاثیر قرار نمی دهد، کلسی تونین تزریقی ممکن است سبب واکنشهای آلرژیک و عوارض
جانبی نامطلوب شامل قرمزی دست ها، تکرر ادرار، تهوع و جوشهای پوستی شود. تنها
عارضه ی جانبی گزارش شده با کلسی تونین استنشاقی سوزش بینی است.
·
Teriparatide. تری پاراتاید یک فرم تزریقی از هورمون پاراتیروئید انسان
است. برای زنان یائسه و مردان مبتلا به پوکی استخوان که در معرض خطر بالای شکستگی
هستند تصویب شده است بر خلاف داروهای دیگر استفاده شده در پوکی استخوان، تری
پاراتایداز طریق تحریک سازندگی استخوان جدید عمل می کند. عوارض جانبی شامل تهوع،
سبکی سر و سفتی پاهاست. تری پاراتاید برای استفاده ی بالای 24 ماه تایید شده است.
·
درمان با هورمون استروژن. درمان با هورمون استروژن(ET/HT) برای پیشگیری از پوکی استخوان پس از
یائسگی تصویب شده است و این دارو اغلب در شکلی از قرص یا بر چسب پوستی تجویز می
شود. زمانی که استروژن به عنوان استروژن درمانی یا ET به تنهایی شناخته شد، می تواند خطر
زنان را برای پیشرفت سرطان اندومتر افزایش دهد. برای از بین بردن این خطر پزشکان
هورمون پروژسترون: به عنوان درمان هورمونی شناخته شده یاHT در ترکیب با استروژن برای زنانی که
هیسترکتومی(برداشتن رحم) نشده اند تجویز می کنند. عوارض جانبیET/HT عبارتند از خونریزی واژینال، تندرنس(
ناراحتی در پستان موقع لمس)، اختلالات خلقی، لخته ی خون در وریدها و بیماریهای کیسه
صفرا.
سازمان سلامت زنان(WHI)
که یک سازمان با زیر بنای دولتی جهت پژوهش و مطالعه است اخیراً نشان داده که داروی
Prempro( استروژن ترکیب شده با پروژسترون) که
در درمان با هورمون استفاده می شود، همراه با افزایش نسبتاً کم خطر سرطان پستان،
سکته ی مغزی و حمله ی قلبی است. WHI
همچنین نشان داده که در بیمارانی که هیسترکتومی شده اند درمان با استروژن تنها با
افزایش خطر سکته ی مغزی است نه سرطان سینه یا بیماریهای قلبی عروقی. یک مطالعه ی
بزرگ از موسسه ی ملی سرطان نشان داده که استفاده طولانی مدت درمان با استروژن ممکن
است همراه با افزایش خطر سرطان تخمدان باشد.
درمان با استروژن برای
درمان علایم یائسگی تایید شده است، اما باید برای کوتاهترین دوره ی زمانی ممکن
تجویز شود. زمانی که صرفاً برای پیشگیری پوکی استخوان پس از یائسگی استفاده شود هر
گونه رژیم ET/HT
باید تنها برای زنانی که در خطر عمده پوکی استخوان هستند در نظر گرفته شود و در
مرحله ی اول می بایست داروهای غیر استروژنی مد نظر قرار گیرد.
پیشگیری از زمین
خوردن
پیشگیری از زمین خوردن
یک نگرانی عمده برای زنان و مردان مبتلا به پوکی استخوان است. افتادن می تواند
احتمال شکستگی لگن، مچ دست، ستون فقرات یا قسمتهای دیگر اسکلت بدن را افزایش دهد.
علاوه بر فاکتور های طبقه بندی شده زیر، زمین خوردن می تواند سبب مختل شدن بینایی
یا تعادل شود. دبیماریهای مزمن که مغز و عملکردهای فیزیکی را تحت تاثیر قرار می
دهد و داروهای خاص مثل سداتیوها( آرامبخش ها) و داوهای ضد افسردگی. این مهم است که
افراد مبتلا به پوکی استخوان از هر تغییری که تعادل یا راه رفتن آنها را تحت تاثیر
قرار می دهد آگاه باشند و اینکه در مورد این تغییرات با ارایه دهنده مراقبت های
بهداشتی مشورت کنند. در اینجا نکاتی برای از بین بردن عوامل محیطی که منجر به
افتادن می شود آورده شده است.
بیرون از خانه
·
از یک عصا یا راه رو برای افزایش ثبات استفاده کنید.
·
کفش کف لاستیکی برای کشش و انقباض بپوشید.
·
زمانیکه پیاده رو لغزنده است روی چمن قدم بزنید.
·
در زمستان نمک یا شن ریزه برای پیاده روهای لیز استفاده
کنید.
·
مراقب کف های صیقلی و جلا داده باشید که صاف و خطرناک می
شوند بخصوص زمانی که خیس هستند.
·
در صورت امکان از روپله ای یا کفپوش پلاستیکی استفاده شود.
داخل خانه
·
اتاقتان را مرتب و کف اتاق را از اشیای اضافی پاک کنید.
·
سطوح کف را صاف نگهدارید اما نه لغزنده.
·
کفش های پاشنه کوتاه حتی در خانه بپوشید.
·
از راه رفتن با جوراب، جوراب ساق بلند و دمپایی خودداری
کنید.
·
اطمینان حاصل کنید که فرشها و قالیچه ها با میخ یا چسب محکم
به کف اتاق چسبیده اند.
·
اطمینان حاصل کنید که راه پله نور کافی دارد و در دو طرف
پله، میله مخصوص جهت دستگیره نصب شده است.
·
روی دیوار حمام نزدیک دوش و توالت میله جهت دستگیره نصب
کنید.
·
از یک حصیر لاستیکی در حمام یا وان حمام استفاده کنید.
·
یک چراغ قوه با باتری های تازه کنار رختخوابتان نگهدارید.
·
اگر از یک چهار پایه ی پله دار برای رسیدن به نواحی دور از
دسترس استفاده می کنید، از نوع محکم آن که دارای دستگیره و پله پهن است استفاده
کنید.
·
روشنایی اتاق توسط چراغ های سقفی تامین کنید.
·
تلفن بی سیم تهیه کنید، در این صورت لازم نیست در هنگام
شنیدن صدای زنگ با عجله به آن جواب دهید. همچنین با این وسیله می توانید در صورت
زمین خوردن تقاضای کمک کنید.
موسسات ملی بهداشت و
درمان پوکی استخوان و بیماریهای مرتبط با استخوان.
مرکز منابع ملی از کمک
های بنیاد ملی پوکی استخوان در تهیه ی این مقاله تشکر می کند.
دکتر
فرزاد عباس پور
سمانه
خوش نظر
دکتر
بنفشه کیقبادی
1_متخصص
پزشکی هسته ای
2_دانشجوی
پزشکی
3_داروساز
بيننده: 234
|
